อาคารสิ่งก่อสร้างทุกวันนี้ว่ากันว่ามีการใช้และเผาผลาญพลังงานกว่า 40 เปอร์เซนต์ ของพลังงานที่ใช้ในโลกทั้งหมด และยังถือกันว่าสิ่งก่อสร้าง และอาคารเหล่านี้ ปลดปล่อยสารคาร์บอนไดออกไซด์กว่าหนึ่งในสาม ของการเผาผลาญพลังงานเชื้อเพลิง อีกทั้งยังเป็นสาเหตุให้เกิดฝนกรด ในระบบบรยากาศ กว่าสองในห้าส่วนที่เกิดขึ้นบนโลก

มันคงจะเป็นสิ่งที่ปฎิเสธไม่ได้ว่าที่มนุษย์เราเองมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับอาคารบ้านเรือนและสิ่งก่อสร้างที่เป็นที่คุ้มหัวและเป็นแหล่งที่ก่อและเอื้อให้เกิดกิจกรรมต่างๆบนโลก ดังนั้นเพื่อเป็นการรักษาความยั่งยืนและความสมดุลย์ ต่อระบบธรรมชาติ มันจึงมีความจำเป็นที่สำคัญอย่างยิ่งอย่างหนึ่งที่เรา ต้องช่วยกันดูแลรักษา และทะนุถนอมความบอบบางของระบบทางสมดุลย์ ของธรรมชาติ ทั้งน้ีก็เพื่อความเป็นอยู่ของมนุษย์บนโลก โดยมีหลักการง่ายๆ สี่ประการที่สามารถคำนึงถึงก็คือ

1. การรักษาระดับสะสารที่เกิดมาจากบนพื้นผิวโลกไม่ให้เกิดการเพิ่มขึ้น ในระบบนิเวศน์บนพื้นผิวโลก (Ecosphere) และไม่มีการถลุงการใช้ธาตุ บนโลกจำพวกต่างๆ เช่น ธาตุจากซากพื้นซากสัตว์ แร่ ไม้ จะต้องไม่ถูกนำมาใช้ในสัดส่วนที่มันจะสามารถฟื้นเติมกลับขึ้นมาใหม่ได้

2. การรักษาระดับผลิตภัณฑ์สะสารจากการผลิต (Manufactured) ไม่ให้มีการเพิ่มขึ้นในระบบ ทางสมดุลย์จากธรรมชาติ โดยผลิตภัณฑ์และสะสาร เหล่านี้นั้นจะต้องไม่ถูกผลิต ออกมาในอัตราส่วนที่เร็วกว่าที่ตัวมันจะสามารถ คืนกลับไปเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติได้ (Natural Integration)

3. ผลผลิตและความหลากหลายทางธรรมชาติ จะต้องไม่ถูกทำให้เกิด การลดหย่อนลงไปในระบบความสมดุลย์ทางธรรมชาติ โดยมีการคาดหวังว่าประชาชนและผู้คนจะต้องช่วยกันปกป้องและรักษา ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต (Living Organization) ที่มีชีพและตัวตนอยู่

4. เพื่อเป็นการตอบสนองการรับรู้ของสามประการข้างต้น เราจะต้องมีการใช้และแบ่งปันทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพและยุติธรรมที่สุด (Fair and Efficiency) ที่ตอบสนองความต้องการของมนุษย์ [...]

จะมีใครรู้ว่า สิ่งก่อสร้างที่สร้างขึ้นมาเพื่อที่สักการะ นมัสการทางศาสนา อย่างศาสนสถานหรือโบสถ์ที่เดิมมีชื่อว่า Episcopal Church สร้างขึ้นในราวปี คศ. 1844 อยู่กลางมหานครนิวยอร์ค ที่ถนน West 20th กับ 6th Avenue จะสามารถถูกเปลี่ยนแปลงการใช้สอยไปได้อย่างคนล่ะข้างคนล่ะขั้ว

หลังจากการใช้งาน มาได้กว่าร้อยปี โบสถ์นี้ก็ได้ปิดลง ด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ และถูกเปลี่ยนมือเปลี่ยนเจ้าของ จนกระทั่งในปี 1983 นาย Peter Gatien ก็รับซื้อไว้ และ revolution การใช้สอยจากที่เคยเป็นโบสถ์ที่เป็นที่หยึดเหนี่ยวทางจิตใจ มาเป็นสถานบันเทิงเริงรมณ์กลางคืนถึงข้ามเช้า ที่มี host อย่างคุณ Andy Warhol และทำให้โบสถ์นี้มีชื่อที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายคือ Limelight เป็่นแหล่งสีสันบันเทิงที่กำเนิด club kids แห่งหนึ่งในยุค 80s ที่มีความแพร่หลายต่อคิวยาวเหยียดไปสุดตา
ศาสนสถานที่ยังเคยเป็นที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจจากพระเจ้า มาสู่แหล่งบันเทิง ซึ่งกลายเป็นแหล่งมอมเมาทั้งเหล้ายาและกามารมณ์ แต่สถานที่บันเทิงแห่งนี้ก็ถูกปิดลงในปี คศ. 2001 โดยทางตำรวจเพราะเป็นศูนย์การมั่วสุมจำหน่ายขายสิ่งเสพติดผิดอย่างลับๆ  หลังจากนั้นก็มีการเปลี่ยนมือการจัดการเป็นแหล่งบันเทิงแบบต่างๆ ตามโอกาสที่จะขอใบอนุญาตได้ ในชื่ออื่นๆ Avalon เป็นต้น

แต่สุดท้าย นาย Peter [...]

หลังจากที่มีการนำอาคารตัวอย่างที่ได้รับรางวัล ASA Green Awards และได้มีการเผยแพร่ไปแล้วทั้ง 6 หลังนั้นในบทความที่ผ่านมา วันนี้จะเป็นการ นำเอาลักษณะข้อดีของอาคารสีเขียวที่ได้รับรางวัลที่เหลืออีกสามหลัง ที่มีลักษณะโดดเด่นที่น่าสนใจที่แตกต่างออกไป
อาคารหลังที่เจ็ด อาคารปฏิบัติการ คณะเศรษฐศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ออกแบบโดยบริษัท ต้นศิลป์ สตูดิโอ

เป็นอาคารสถาปัตยกรรมสีเขียวที่ต่างไปจากอาคารอื่นๆที่ไม่ใช่แค่การปลูกต้นไม้มากๆเพราะสำหรับอาคารหลังนี้ การมีต้นไม้จำนวนมากมายภายในคอร์ทของอาคาร เป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของการออกแบบเท่านั้น เพื่อให้เป็นสถาปัตยกรรม สีเขียวที่น่าอยู่สำหรับผู้ใช้อาคาร การออกแบบในแนวทางสถาปัตยกรรมเขตร้อน หรือ Tropical Design ต่างหาก ที่เป็นจุดเด่นและเป็นจุดสำคัญที่ไม่ได้ถึงกับซ่อนอยู่ เพียงแต่ไม่ได้ถูกทำให้เด่นชัดจนเกินไป (Present but not being featured) ตัวอย่างเช่นการระบายอากาศธรรมชาติภายในโถงที่เว้นพื้นที่ไว้เป็นพิเศษ เป็นการแสดงถึงความตั้งใจให้เกิดความน่าสบายตามธรรมชาติ รวมไปถึงการออกแบบกับการกันแดด ที่ช่องเปิดที่มีการคำนวณถึงองศา การเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์ และ Sun Chart อย่างถี่ถ้วน ก่อให้เกิดผลงานออกแบบที่แสดงถึงความตั้งใจที่น่ายกย่องเป็นตัวอย่าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่เป็นอาคารสถานศึกษาของทางราชการ

อาคารหลังที่แปด
โรงงาน Interface Modernform (New Plant Expansion) ออกแบบโดยบริษัท ไทยนาคาโน จำกัด

อาคารโรงงานแห่งนี้ถือเป็นอาคารแห่งแรกในประเทศไทยไที่ได้รับเข้าการประเมิน LEED (Leadership [...]

เข้าไปดูเวปไซท์ที่ good.is เล่นๆ ก็ไปเจอเอาภาพถ่ายโดยคุณ Dan Ng ที่ถ่ายทอดภาพเมืองซานฟรานซิสโกได้น่าสนใจดี เป็น collection ชื่อว่าใน The Streets of San Francisco…But Flat?
ก็เพราะเมือง San Francisco มันอยู่ใน topography ขึ้นๆลง ถนนส่วนใหญ่ก็ลาดเอียงชัน เหมาะกับการฝึกหัดขับรถขั้นทางลาด หรือสะพานเป็นอย่างยิ่ง
และการที่เมืองมันมีลักษณะพิเศษนี่เอง ตึกรามบ้านช่องก็เลยดูมีเอกลักษณ์พิเศษที่ไม่ไเหมือนเมืองอ่ืนๆ ดูๆจากภาพถ่ายอาจจะรู้สึกว่าเอบ้านช่องก็เลยเอียงตามๆกันไป สร้างกันได้อย่างไรแล้วจะอยู่กันอย่างไร
ลองเข้าไปดูเล่นๆ สนุกดึเหมือนกันครับ แล้วคงจะเข้าใจว่าคุณ Dan Ng นี่มีลูกเล่นง่ายๆนี่เอง

ภาพที่เลือกมาลงให้ดูเป็น Picture Credits จาก http://www.pbase.com/dang_57/the_streets_of_san_francisco_but_flat ของคุณ Dan Ng นะครับ

[Picture Credits : http://www.pbase.com/dang_57/the_streets_of_san_francisco_but_flat by Dan Ng ]

ไม่ต้องรอรีอะไรมากนะครับ เรามาว่ากันต่อจากบทความที่แล้วเลยดีกว่า เป็นอาคารอีกสามหลังที่ได้เข้าข่ายการเป็นอาคารสีเขียวที่สมควรยกย่อง
อาคารหลังที่สี่ The Avenue รัชโยธิน Siam Future ออกแบบโดยบริษัท Contour

เป็นอาคารที่มีลักษณะเด่นทางด้านสถาปัตยกรรมสีเขียวที่ไม่ได้อยู่ที่การประหยัด พลังงาน การประหยัดน้ำ หรือการใช้วัสดุหรืองานระบบที่มีประสิทธิภาพสูง ตามมาตรฐานที่สถาปัตยกรรมสีเขียวทั่วๆไป ที่มักจะเป็น แต่กลับอยู่ที่ความใจกว้าง ของผู้ประกอบการ และความตั้งใจของผู้ออกแบบ ที่ได้สละพื้นที่จัดเป็น Open Space สีเขียวมากกว่าเกณฑ์ตามกฎหมาย หรือมาตรฐานการลงทุนทั่วไป โดยมีการเก็บต้นไม้ใหญ่เดิมไว้ 100% ซึ่งทำให้การออกแบบวางผังรูปร่างอาคาร มีการถอยร่นจากถนน มีการลัดเลี้ยวหลีกเลี่ยงตำแหน่งต้นไม้เดิม เกิดเป็นสภาพแวดล้อมที่เชื่อมโยงกันอย่างกลมกลืน ระหว่างภายในและภายนอก ก่อเกิดเป็น space ของสถาปัตยกรรมเขตร้อนชื้นสมัยใหม่ ที่ส่งเสริมให้ผู้คนออกมาเดินใช้ภายนอกห้องปรับอากาศมากขึ้น ซึ่งหากมองใน copntext ระดับเมืองจะเห็นการก่อให้เกิดของ urban space ที่มอบให้แก่ชุมชนเมือง โดยพยายามให้เกิดเป็นความยั่งยืนทางเศรษฐศาสตร์ไปในตัว
อาคารหลังที่ห้่า สนามบินนานาชาติเกาะสมุย ออกแบบโดยบริษัท Habita

ลักษณะเด่นของความเป็นอาคารสถาปัตยกรรมสีเขียวในอาคารแห่งนี้คือ ความกลมกลืนกับบริบททางวัฒนธรรม (Cultural Context) เป็นการดึงความเป็นเอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นเขตร้อนชื้น (Tropical Vebnacular Design) [...]

หลังจากที่เราเรียนรู้และรับทราบเกณฑ์แนวคิดสิบประการในบทความทั้งสองตอน ที่ผ่านมาก่อนหน้านี้ ที่ทำให้เราสามารถใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการคิดการสร้างสรรค์อาคารเพื่อเป็น มิตร กับสภาพแวดล้อม รวมไปถึงการนำรายชื่อของอาคารทั้งเก้าหลังในประเทศไทย ที่ได้รับรางวัลกันไป วันนี้จะขอนำเอาความคิดเห็นจากคณะกรรมการคัดเลือกอาคาร มาแสดงเป็นกรณีการศึกษาสั้นๆว่า อาคารแต่ละหลังที่ได้รับรางวัลกันไปนั้น มีความ แตกต่างที่น่าสนใจและเข้้าข่ายเกณฑ์การออกแบบนั้นและได้จุดประกายความคาดหวัง ของอาคารสีเขียวในประเทศไทยและ สมควรค่าแก่การนำมาเผยแพร่อย่างไร

อาคารหลังแรก อาคารที่ทำการ การไฟฟ้าฝ่ายผลิต (กฟผ) ออกแบบโดยฝ่ายการออกแบบและก่อสร้าง กฟผ

เป็นอาคารที่มีจุดเด่นในการวางผังอาคารอย่างมาก ตรงที่มีการจัดพื้นที่สำนักงาน ให้ได้รับแสงสว่างธรรมชาติอย่างเต็มที่ มีการตั้งใจจัด การวางผังแบบเปิดโล่ง (open-plan office) ที่ไม่มีการกั้นผนังห้องภายในที่กีดขวางการนำแสงสว่าง จากธรรมชาติจากด้านนอก มีการพยายามจัดวางผังอาคารที่คำนึงถึงทิศทางแดด (orientation) การกันแดดด้วยการวาง service core และแผงกันแดด ที่เหมาะสมกับภูมิอากาศในประเทศไทย มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่เรียบง่าย ทันสมัย กลมกลืนกับบริบทโดยรอบ มีการใช้เปลือกอาคารได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีการวัดผลการประหยัดพลังงานอย่างเป็นรูปธรรมและเปิดเผย มีการใช้นวตกรรมพลังงานทดแทน Solar Cell ที่ถึงแม้ไม่ได้ประสบความสำเร็จ ในแง่ประสิทธิภาพการประหยัดพลังงาน แต่นับเป็นก้าวแรกที่องค์กรระดับนี้ ควรเป็นผู้นำมาใช้ให้เกิดการพัฒนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่สำคัญที่สุดคือการแสดงออก ถึงความพอเพียงตามแบบฉบับสำนักงานใหม่ของภาครัฐ

อาคารหลังที่สอง ธนาคารกสิกรไทย สาขาแจ้งวัฒนะ ออกแบบโดยบริษัท Design 103 International

[...]

เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ผมเจอบทความใน NY Times เกี่ยวกับ เครื่องหมาย @ (เท่ากับ at) ที่เราเห็นเราใช้และเห็นกันเกือบทุกวันในยุคการติดต่อสื่อสารปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นเครื่องหมายที่เป็นองค์ประกอบในที่อยู่ของอีเมลล์ทุกๆอัน (หรือแม้แต่การมุ่งหมายไปที่ follower คนใดคนหนึ่งในเวลาที่ผู้คนตอบหรือ response ใน twitter/facebook, etc.)

เครื่องหมาย @ ที่มีหน้าตาคล้ายๆอักษรภาษาอังกฤษ “a” แต่มีหางตวัดๆ ณ วันนี้ได้รับการยกย่องขึ้นแท่นให้ไปอยู่ใน Architecture and Art collection ที่มีฐานะทัดเทียมกับงานดีไซด์ระดับโลก ในพิพิธภัณฑ์ MoMA (Museum of Modern Art) ในนิวยอร์ค
บทความในหนังสือพิมพ์ NY Times ได้พยายามอธิบายเหตุผลที่ว่า กะอีแค่เครื่องหมายในแป้น computer นี้ทำไมถึงจะต้องได้รับการยกย่องขนาดนี้ โดยมีการเริ่มต้นที่ ที่มาของเครื่องหมายนี้ ที่ดูเหมือนจะมีที่มาที่ไปไม่แน่ชัดนัก โดยความคิดแรกน่าจะเป็นราวๆ ศตวรรษที่หกหรือเจ็ด ที่มีการประยุกต์เอาคำ “ad” มาใช้อย่างสั้นๆ ของในภาษาลาตินคือ “at” หรือ “toward” โดยกล่าวอ้างว่ามีการรวบเอาอักษรสองตัวรวมเป็นหนึ่งเดียวโดย [...]

บทความที่แล้วได้นำเสนอเกณฑ์และแนวความคิดที่สามารถนำมาเป็นส่วนประกอบในการคิดการออกแบบของอาคารเพื่อเป็นมิตรตอ่สภาพแวดล้อมโดยได้อธิบายคร่าวๆไป 3 ประการคือ 1. Intention ความมุ่งมั่นในการออกแบบ 2. Context บริบททางสังคมและชุมน และ3. Earth การใช้ประโยชน์ที่ดินและภูมิทัศน์อย่างยั่งยืน

ภาพ : อาคารผู้โดยสารใหม่สนามบินสมุย

ในบทความวันนี้ขอเสนอเกณฑ์ในส่วนที่เหลือ
เกณฑ์หรือแนวคิดที่สี่ Tropical ความสอดคล้องกับเขตอากาศร้อนชื้น คือการคำนึง ถึงลักษณะการออกแบบสถาปัตกรรมเขตร้อน ที่มีการประยุกต์ใช้ในการออกแบบ อย่างเหมาะสม เช่นการบังแดด การป้องกันความร้อน การพิจารณาทิศทางลม และการระบายอากาศ การเสริมสร้างภาวะน่าสบาย การใช้แสงสว่างธรรมชาติ รวมไปถึงการทำความเย็นด้วยวิธีธรรมชาติ
เกณฑ์ที่ห้า Comfort ความปลอดภัย ความน่าสบายและสุขภาวะของผู้ใช้อาคาร ซึ่งหมายถึงการออกแบบและการจัดการอาคารที่ให้ความสำคัญต่อสุขภาวะของผู้ใช้อาคารให้ได้อย่างเหมาะสมทั้งทางด้านความน่าสบายเชิงอุณหภาพ (สภาวะทางอุณหภูมิ) แสงสว่าง ทิวทัศน์ และเสียง เป็นการคำนึงถึงการออกแบบเพื่อความปลอดภัย ในการใช้อาคาร ทั้งทางด้านคุณภาพอากาศ การยศาสตร์ (Ergonomics) การป้องกันเพลิงไหม้ การคำนึงการเข้าถึงของผู้พิการและการออกแบบเพื่อคนทั้งมวล

ภาพ : อาคารพิพิธภัณฑสถาณมหาวิทยาลัยกรุงเทพฯ

เกณฑ์และแนวคิดที่หก Energy การประหยัดพลังงาน เป็นการคำนึงการออกแบบการจัดการที่เน้นการประหยัดพลังงาน และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ อย่างพอเพียง ทั้งในแง่การออกแบบ เปลือกอาคาร การปรับอากาศ การใช้แสงสว่าง การเลือกใช้ระบบวิศวกรรมอาคาร มีการคำนวณตรวจสอบค่าดัชนีชี้วัดเกี่ยวกับประสิทธิภาพการใช้พลังงานต่างๆเพื่อ เปรียบเทียบกับค่ามาตรฐานของอาคารทั่วๆไป มีการคำนึงถึงการใช้พลังงานทดแทน [...]

เมื่อกลางปีที่แล้ว ทางคณะกรรมการอาคารสีเขียวสมาคมสถาปนิกสยามฯ ของพวกเรานี้ได้มีการมอบรางวัล ASA Green Award 2009 ให้กับอาคารสถาปัตยกรรมในเมืองไทยของเราถึง 9 แห่งด้วยกัน ซึ่งก็คงผ่านหูผ่านตาได้ยินได้พบเห็นกันไปบ้างแล้ว ในการจัดกิจกกรมดังกล่าวก็เพื่อ เป็นการสนับสนุนคนไทยเรากันเองให้มีการออกแบบและสร้างสถาปัตยกรรมที่เป็นมิตรต่อสภาพแวดล้อม และถือเป็นตัวอย่างเพื่อการเริ่มต้นต่อวงการก่อสร้าง เพื่อประโยชน์ต่อสาธารณะชนและเห็นถึงคุณค่าและช่วยกันเป็นหูเป็นตาให้กับ

ภาพ: อาคารที่ทำการ การไฟฟ้าฝ่ายผลิต

สิ่งแวดล้อมของประเทศไทยเรา ซึ่งได้แก่ อาคารที่ทำการ การไฟฟ้าฝ่ายผลิต ธนาคารกสิกรไทย สำนักงานใหญ่อาคารแจ้งวัฒนะ ธนาคารแห่งประเทศไทย บางขุนพรหม อาคารเมเจอร์ อเวนิว รัชโยธิน อาคารผู้โดยสารใหม่สนามบินสมุย อาคารพิพิธภัณฑสถาณมหาวิทยาลัยกรุงเทพฯ อาคารปฎิบัติการคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โรงงาน Interface Modernform New Plant Expansion และอาคารเรียนพระสงฆ์ พระปุณณมันตานีบุตรมหาเถระ

ภาพ: ธนาคารกสิกรไทย สำนักงานใหญ่อาคารแจ้งวัฒนะ
โดยอาคารทั้งเก้าแห่งนี้ ก็มีความแตกต่างทั้งทางด้านการใช้สอย รูปลักษณ์ ที่ตั้ง และมีจุดเด่นทางด้านการออกแบบให้เกิดความเป็นมิตรต่อสภาพแวดล้อมที่แตกต่างและให้มีการเน้นหนักในด้านต่างๆกันออกไป สิ่งที่ทางคณะกรรมการอาคารสีเขียว ของเรานี้ต้องการให้เกิดนอกเหนือไปจากขึ้นจากกิจกรรมก็คือ ความเข้าใจที่สามารถเกิดขึ้นได้จริงในทางปฏิบัติ ซึ่งทางคณะกรรมการ ได้รวบรวมและนำเสนอการสร้างรากฐานของการพัฒนาที่ยั่งยืนในสามส่วนหลักๆ อันได้แก่ สภาพแวดล้อม (Environmental Sustainability) สังคม [...]

ช่วงนี้ถ้ามีโอกาสได้อ่านข่าวทางอินเตอร์เนต ที่เกี่ยวกับการก่อสร้าง อาจจะได้เห็นข่าวที่ The Port Authority องค์กรที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งมวลชนในมหานครนิวยอร์คและนิวเจอร์ซี่ ออกมาแถลงว่าการก่อสร้างที่รุดหน้าขึ้นของตึก One World Trade Center อาคาร WTC หลังที่หนึ่ง (1 WTC) ที่ได้รับการก่อสร้างขึ้นมาถึงชั้นที่ 20 หรือสูงถึง 200 ฟุต แล้ว แต่ยังเป็นโครงสร้างเหล็กนะครับ ซึ่งก็สูงประมาณ  61 เมตรดีๆนี่เอง แล้วเค้ายังเผยต่อออกไปอีกว่า นั่นหมายถึงโครงสร้างเหล็กที่ได้รับการประกอบเป็นส่วนของอาคารจนถึงวันนี้ ใช้ไปแล้วทั้งสิ้น 8,000 ตัน หรือเทียบง่ายๆเท่ากับ โครงสร้างของ Eiffle Tower บวกกับ 700 ตัน [คงทราบดีว่า 1 ตันมีน้ำหนักเท่ากับ 1000 กิโลกรัมนะครับ]

การก่อสร้างโครงสร้างเหล็กในขั้นนี้นำโดย DCM Erectors โดยช่างเหล็กช่างเชื่อมได้ผนวกผนึก องค์ประกอบเหล็กหลักๆถึง 16 ส่วน ซึ่งจะเป็นส่วนของโครงสร้างของฐานอาคาร (Podium) และส่วนที่เหลือของตัว Tower และหลังจาก 20 [...]

เมื่อสัปดาห์กว่าๆที่แล้ว วันที่สิบสองมกราคมเราคงได้ยินข่าวแผ่นดินไหวที่ประเทศ Haiti กันใช่มั้ยครับ ตอนนี้ผู้คนที่เสียชีวิตนับได้ก็เป็นหลักแสนๆเสียแล้ว และไม่มีที่อยู่อีกนับล้าน แถมยังไม่รวมไปถึงการไม่มีอาหาร น้ำดื่มสำหรับดำรงชีวิต
ไม่ว่าเราจะป้องกันภัยธรรมชาติกันอย่างไร สุดท้ายมันก็เกิดเรื่องที่เราคาดไม่ถึง เป็นเรื่องที่น่าเศร้านะครับ ในวันนี้จึงอยากเอาเรื่องราวเกร็ดความรู้เล็กๆ เกี่ยวกับแผ่นดินไหว แรงสั่นสะเทือน คร่าวๆมาให้อ่านประดับความรู้ ไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องราวของตึกใหญ่โต เราก็ควรมีความรู้เรื่องเหล่านี้ไว้ได้ แต่ต้องขอออกตัวนะครับ ผมไม่ใช่นักธรณีวิทยาใดๆ นี่ก็ไปอ่านไปเห็นมาอีกที และมีประสบการณ์เล็กๆ ใมการทำงานในประเทศสหรัฐอเมริกานี่ ก็เลยต้องมีความรู้ไว้บ้าง โดยเฉพาะเวลามีงานต้องส่งไปขอใบอนุญาตก่อสร้าง ทางฝั่งด้าน California หรือเมืองต่างๆ ที่ไม่ใช่นิวยอร์คนี่ ที่มักจะให้ใช้ details การก่อสร้างที่ต่างไปจากฝั่งนิวยอร์คนี้ เพราะตามหลักภูมิศาสตร์นี่นิวยอร์คเค้ามีดินมีหินใต้พื้นที่ แข็งแรง เรื่องแผ่นดินไหวไม่ค่อยมี หรือแม้แต่ภัยธรรมชาติอื่นๆอย่าง พายุใต้ฝุ่น Hurricane ลมมรสุม ก็ไม่มีเหมือนส่วนๆอ่ืนๆของประเทศอเมริกา

เรื่องของแผ่นดินไหวเป็นเรื่องของการสั่นสะเทือนของพื้นดินที่เกิดจาการปล่อยพลังงาน (พลังงานศักย์) เพื่อระบายความเครียดที่สะสมไว้ออกมาอย่างฉับพลัน และเกิดจากแรงสั่นจากคลื่นแผ่นดิน เหมือนเราสะสมความเครียดความโมโห (หรืออาการโมโหหิว แบบกล่องข้าวน้อยฆ่าแม่) และกลั้นไม่อยู่ ก็ออกมารุนแรงฉันใดอย่างนั้น

แรงสั่นสะเทือนนี้ ทำให้เกิดการเคลื่อนตัวของแผ่นดิน ที่ภาษาทาง geology เรียกว่า Fault (ที่เราหมายถึงความผิดผาดพลาดคลาดเคลื่อนนั่นเอง) Fault ที่ว่าที่ทำให้เกิดแผ่นดินไหวมีอยู่สามลักษณะ คือ [...]

วันนี้ก็ก้าวเข้ามากลางดือนมกราคมพุทธศักราช ๒๕๕๓ แล้ว คงได้มีการอวยพรกันอิ่มหนำสำราญ มีความสุข มีความเจริญกันถ้วนหน้า วันนี้ขอนำของดีบ้านเมืองไทยเราโดย ภูมิปัญญาไทยบรรพบุรุษของประเทศเรา เผยแพร่กันสักหน่อย แม้จะไม่ใช่เรื่องใหม่แต่ก็มีคุณค่าต่อการเรียนรู้และเก็บรักษา และนี่ก็คือเรื่องของเรือนไทยครับ เพราะนับวันนานเข้า เราจะหาดูยากมากขึ้นเรื่อยๆนะครับ ไม่ต้องกับถึงการขวนขวายมาหาอยู่เองด้วยซ้ำเรือนไทยเรานี่เป็นสิ่งประดิษฐ์มหัศจรรย์ ที่เราได้จากบรรพบุรุษอย่างจริงจัง ถือเป็นอาคารสถาปัตยกรรมที่ตอบสนอง ความเป็นอยู่เข้ากับสภาพแวดล้อมได้เป็นอย่างดี

อย่างเช่นการอยู่กับดินฟ้าอากาศ การทำให้มีพื้นยกระดับ เกิดช่องว่างลมสามารถพัดผ่านเกิดเป็นเสมือนช่องลมหายใจ อย่างที่มีการกล่าวในหนังสือเรือน+ไทย ของรศ.ดร.ทิพย์สุดา ปทุมานนท์ ว่าเป็นการ “ให้เรือนได้ หายใจ ลมพาก๊าซออกซิเจนมาให้เราหายใจไปกับเรือน หายใจเข้า หายใจออก ด้วยอากาศ ใหม่ เสมอ” อีกทั้งความต่างระดับกันของพื้นเรือน “อำนวยให้เรือนได้ตอบรับ ดิน ฟ้า อากาศ ขึ้นมาและเข้ามาเป็นของเรา”
นอกไปจากการหายใจนี้ เรือนไทยเรามีชายคาที่ช่วยปรกคุม คุ้มแดดคุ้มฝน ฝนและแสงแดดก็มักจะไม่สาด เข้ามาถึงอาคาร หรือการที่ตัวผนังมีปกลเข้าลิ้น ก็เช่นกัน ก็เป็นการป้องกันความร้อน ไม่นำพาให้เข้ามาสู่อาคาร ฝาผนังไม้ในอดีตก็ทนทาน เมื่อไม่ถูกฝนถูกแดด ก็จะมีสภาพดีไม่เปื่อยยุ่ย และในส่วนที่เป็นหลังคาที่ปลกคลุมที่ถูกแดดถูกฝน ก็มีการออกแบบให้มีการหายใจ ได้เช่นกันการทำให้เกิดมีร่องระหว่างใบของกระเบื้อง ที่ซ้อนทับกัน และไม่แนบแน่นเหมือนการมุงหลังคาของอาคารบ้านเรือนในปัจจุบัน ทำให้เกิดการระบายคามร้อนได้ ส่วนความชันที่เรามักจะเห็นก็เพื่อให้เกิด การถ่ายระบายน้ำฝนให้ไหลไปอย่างรวดเร็วไม่เกิดการกักขังและไม่ย้อนกลับ [...]