หลังจากที่เราเรียนรู้และรับทราบเกณฑ์แนวคิดสิบประการในบทความทั้งสองตอน ที่ผ่านมาก่อนหน้านี้ ที่ทำให้เราสามารถใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการคิดการสร้างสรรค์อาคารเพื่อเป็น มิตร กับสภาพแวดล้อม รวมไปถึงการนำรายชื่อของอาคารทั้งเก้าหลังในประเทศไทย ที่ได้รับรางวัลกันไป วันนี้จะขอนำเอาความคิดเห็นจากคณะกรรมการคัดเลือกอาคาร มาแสดงเป็นกรณีการศึกษาสั้นๆว่า อาคารแต่ละหลังที่ได้รับรางวัลกันไปนั้น มีความ แตกต่างที่น่าสนใจและเข้้าข่ายเกณฑ์การออกแบบนั้นและได้จุดประกายความคาดหวัง ของอาคารสีเขียวในประเทศไทยและ สมควรค่าแก่การนำมาเผยแพร่อย่างไร
อาคารหลังแรก อาคารที่ทำการ การไฟฟ้าฝ่ายผลิต (กฟผ) ออกแบบโดยฝ่ายการออกแบบและก่อสร้าง กฟผ
เป็นอาคารที่มีจุดเด่นในการวางผังอาคารอย่างมาก ตรงที่มีการจัดพื้นที่สำนักงาน ให้ได้รับแสงสว่างธรรมชาติอย่างเต็มที่ มีการตั้งใจจัด การวางผังแบบเปิดโล่ง (open-plan office) ที่ไม่มีการกั้นผนังห้องภายในที่กีดขวางการนำแสงสว่าง จากธรรมชาติจากด้านนอก มีการพยายามจัดวางผังอาคารที่คำนึงถึงทิศทางแดด (orientation) การกันแดดด้วยการวาง service core และแผงกันแดด ที่เหมาะสมกับภูมิอากาศในประเทศไทย มีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่เรียบง่าย ทันสมัย กลมกลืนกับบริบทโดยรอบ มีการใช้เปลือกอาคารได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีการวัดผลการประหยัดพลังงานอย่างเป็นรูปธรรมและเปิดเผย มีการใช้นวตกรรมพลังงานทดแทน Solar Cell ที่ถึงแม้ไม่ได้ประสบความสำเร็จ ในแง่ประสิทธิภาพการประหยัดพลังงาน แต่นับเป็นก้าวแรกที่องค์กรระดับนี้ ควรเป็นผู้นำมาใช้ให้เกิดการพัฒนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่สำคัญที่สุดคือการแสดงออก ถึงความพอเพียงตามแบบฉบับสำนักงานใหม่ของภาครัฐ
อาคารหลังที่สอง ธนาคารกสิกรไทย สาขาแจ้งวัฒนะ ออกแบบโดยบริษัท Design 103 International
ทางองค์กรและผู้ออกแบบมีความตั้งใจอย่างเต็มเปี่ยม ที่จะทำให้อาคารนี้ เป็นอาคารสีเขียวในระดับมาตรฐานนานาชาติ (LEED) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี ที่ทำให้องค์กรต่างๆ ให้ความสนใจในองค์ประกอบหลายๆด้านทางสถาปัตยกรรม สีเขียว เช่นการเลือกที่ตั้ง การอนุรักา์พลังงาน สภาพแวดล้อมภายใน ที่น่าอยู่และมีสุขภาวะ และการใช้วัสดุ แต่จุดที่สำคัญของอาคารนี้นอกจาก เรื่องการใช้ระบบเปลือกอาคารและระบบวิศวกรรมที่มีประสิทธิภาพสูง ก็คือการเลือกซื้ออาคารเก่ามาปรับปรุง แทนที่จะสร้างอาคารใหม่ขึ้นมา รวมไปถึง การปรับเปลี่ยนพื้นที่รกร้าง หรือลานคอนกรีตที่จอดรถเดิม ให้เป็นสวนสาธารณะ ที่สามารถให้น้ำซึมลงใต้ดินได้ นับเป็นการลดภาวะปรากฏการณ์ เกาะร้อน (Urban Heat Island)
อาคารหลังที่สาม ธนาคารอาคารแห่งประเทศไทย บางขุนพรหม ออกแบบโดยบริษัท Plan Architects
กลุ่มผู้ออกแบบธนาคารแห่งประเทศไทยนี้ ได้พยายามทำการศึกษาเกี่ยวกับการ ประหยัดพลังงานและการให้แสงแสว่างธรรมชาติ เพื่อประสิทธิภาพในการใช้ งานอาคาร สุขภาวะของผู้ใช้อาคารอย่างเต็มที่ ซึ่งการออกแบบโดยรวม ที่มีความกลมกลืน เรียบง่าย สง่างาม นำสมัย และมีระดับความพอเพียง สำหรับความเป็นอาคารสถาบันที่ทำการของรัฐระดับสูง การจัดวางผังบริเวณ และการจัดพื้นที่เปิดโล่ง Open Space ระหว่างอาคารที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ ทั้งหมดได้ลงตัว น่าอยู่อาศัย และต้อนรับ แม้มาตรการทางด้านสถาปัตยกรรมสีเขียว ในด้านอื่นๆที่นอกเหนือไปจากการประหยัดพลังงาน แสงธรรมชาติ และสภาพแวดล้อม ภายนอกที่ดียังไม่ได้ถูกนำมาใช้อย่างชัดเจน แต่ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีสำหรับ อาคารราชการอื่นๆ ที่จะนำเอาไปเป็นตัวอย่าง การสร้างที่มีคุณภาพสืบต่อไป
- อาคารที่เหลืออีกทั้งหกหลัง จะนำมาเล่าต่อในบทความครั้งต่อๆไป ครับ
[ เครดิตเนื้อหาและภาพ คณะกรรมาธิการวิชาการ ทางเทคโนโลยีและสภาพแวดล้อม สมาคมสถาปนิกสยามฯ ]