เมื่อวันก่อนผมนำเอา TED วีดีโอ 6:29 นาทีของคุณ Tom Wujec ซึ่งเป็น fellow อยู่ที่ บริษัท AutoDesk (ที่เรารู้จักกันดีในฐานะ หนึ่งในผู้ผลิตโปรแกรม AutoCAD) ไปฝากให้ดูที่ ออกแบบ : DESIGN facebook page.

โดยวันนี้ผมจะสรุปรายละเอียดให้มากขึ้นอีกสักหน่อยนะครับ ที่ว่าเรามีสมองถึงสามส่วน ที่ช่วยทำให้เราสร้างภาพหรือสิ่งต่างๆ และที่ทำให้มีความหมาย และนับว่าเป็นสิ่งที่น่าสนใจดีโดยเฉพาะกับพวกเรานักออกแบบ ที่จะรู้ว่ามันสมองของเราทำงานอย่างไร เวลาเราคิด คิอย่างไร และประดิษฐ์ประดอยอย่างไร อย่างที่คุณ Tom บอกไว้ว่า เมื่อเรารู้แล้วเนี่ย จะช่วยให้เราทำงานร่วมกับผู้อื่นหรือการวางแผนระบบการคิดได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งๆขึ้นไปอีก อาจจะมีศัพท์แปลกๆทางสมองที่เราไม่คุ้นเคยนัก แต่ก็ไม่ต้องห่วงครับ อ่านผ่านๆไปก่อนก็แล้วกันครับ

จากภาพมันสมองที่เห็นนั้น คุณ Tom บอกว่ามีสามส่วนที่ทำให้เกิดความคิดประติดประต่อกัน เป็นระบบของมันสมองมนุษย์ที่ซึ่งสามารถโยงไยไปสู่การประดิษฐ์รูปภาพ กราฟฟิค animation ที่มีความหมายได้ อีกทั้งในการวิจัยของนัก Cognitive Psychologists (นักจิตวิทยาทางความรู้ความเข้าใจ) บอกไว้ว่ามันสมองของเรานั้นจริงๆแล้ว ไม่ได้มองเห็นโลกอย่างที่เราๆเห็นกัน แต่เป็นการส่งสารและข้อมูลเป็นลำดับข้ันตอนของแบบ”การจำลองจิต” (a series of mental models) ผ่านการสะสมของ “บางอ้อ (Ah-ha moments)” หรือส่วนของการค้นหาค้นพบที่ทำด้วยระบบต่างๆของพวกเรา  (อย่าเพิ่งงงนะครับ)

โดยระบบที่ว่านี้เริ่มจากตา การมองเห็น มีแสงผ่านกระทบ retinas เข้าไปในด้านหลังของสมอง (at the primary visual visual cortex) และก็ส่วนนี้เองที่ส่งข้อมูลผ่านไปส่วนต่างๆของสมองกว่า 30 ส่วนที่ทำให้เราเกิดความเข้าใจ แต่มีสามส่วนที่เป็นส่วนสำคัญทำให้เกิดความมีความหมาย (meaningful) ดังนี้

• The Ventral Stream เป็นส่วนที่อยู่ด้านข้างทางซ้าย ช่วยทำให้เราจำได้ว่าส่ิงของที่เราเห็นคือ”อะไร” เช่น มือ เก้าอี้ รีโมทคอนโทล และส่วนนี้ของสมองจะทำงานเมื่อเราทำอะไรกับคำต่างๆ
• Dorsal Stream เป็นส่วนที่สองในสมอง  เป็นส่วนที่ช่วยทำให้เรารู้ว่าสิ่งที่เราเห็นอยู่ตรงไหนใน space ถือเป็น mental map ที่แม้เวลาเราหลับตา เราก็สามารถนึกได้ว่าอะไรอยู่ตรงไหน
• Limbic System เป็นส่วนสุดท้ายอยู่ข้างในลึกๆ เกี่ยวข้องกับความรู้สึก ต่อสิ่งที่เราเห็น

ทั้งสามส่วนนี้แหละครับที่ช่วยทำให้เราสร้างหรือประดิษฐ์ภาพได้อย่างมีความหมาย และมีประสิทธิภาพ ทำให้เราเกิดถามคำถามและถามอยู่เสมอ ส่วนตาก็กวาดมองไปเรื่อยๆ เลือกสิ่งที่เป็น visual logic ทำให้มีความหมายในสิ่งที่เราเลือก และที่จะเกิดได้ผลดีที่สุดก็คือใช้สถานที่ที่มีผนังกว้างๆใหญ่ๆ ให้สามารถเห็นได้ทั่วๆ ช่วยกันกวาดสานตาได้มากๆ และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ เราสามารถสรุปได้คร่าวๆอย่างนี้ครับ

• (1) Ventral Stream การช่วยคัดสรร”ภาพ”สิ่งที่เราต้องการจะสื่อสาร
• (2) Dorsal Stream เป็นการนำ”ภาพ” นั้นมาinteractiveกันและกันได้อย่างเต็มที่ และสุดท้าย
• (3) Limbic System เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพให้เกิดการจดจำได้

คุณ Tom ได้ยกตัวอย่างการระดมความคิด (brian storm) ของที่ AutoDesk มาให้ดูเหมือนกัน การมอง เลือก และการนำเอามาประกอบกัน ลองเข้าไปดูโปรเจค image wall หรือ BigViz ของเค้าดูก็ได้นะครับ